Jan Lykeles Brandsma

Martje Klazes Noppert (VIIIx)

Geboortedatum: 
8 april 1851
Geboorteplaats: 
Joure
Sterfdatum: 
19 december 1919
Sterfplaats: 
Joure

Martje Klazes Noppert (VIIIx) is de tweede vrouw van Lykele Jans Brandsma.

Ze trouwen op 7 oktober 1876 in Langweer. Op 25 juni 1877 verhuizen ze naar een huis aan de Zijl in Joure. Een handige plek voor Lykele, die als praamschipper, winkelier en inlands kramer de kost verdient. Kort na de verhuizing wordt Klaas geboren. Het jaar daarop brengt Martje een doodgeboren kind ter wereld. Gelukkig krijgt ze daarna nog twee gezonde kinderen: Sipke en Gooitzen.

Huis van Verbetering en Opvoeding

Op 4 juni 1857 opende het Huis van Verbetering en Opvoeding in Alkmaar haar deuren. Het was bedoeld voor jongens onder de zestien jaar die zonder oordeel des onderscheids een delict hadden gepleegd. Volgens artikel 66 van het Wetboek van Strafrecht (Code Pénal) moesten deze kinderen geen gevangenisstraf krijgen, maar moesten ze in een speciaal verbeterhuis worden opgevoed. Ze werden daar dan langere tijd geplaatst, meestal tot het twintigste levensjaar.

Joure, Armhuis (1938)

Foto uit 1938 van het Armhuis te Joure. Links het voormalige Weeshuis. In 1884 komt Jan Lykeles Brandsma daar terecht, als zijn stiefmoeder Martje Klazes Noppert na het overlijden van zijn vader hertrouwt.

Huis van Verbetering en Opvoeding te Alkmaar

Huis van Verbetering en Opvoeding te Alkmaar, gezien van het Grote Kerksplein. Rechts op de foto de Gasthuisstraat, links de Grote of Sint-Laurens Kerk.

De foto is in 1892 gemaakt door C. van der Aa. Bron: Noord-Hollands Archief

Brief Ministerie van Justitie aan Huis van Verbetering en Opvoeding Alkmaar (1884)

Brief van de Secretaris-Generaal van het Ministertie van Justitie, waarin deze de Speciale Commissie van het Huis van Verbetering en Opvoeding in Alkmaar verzoekt om gegevens omtrent het soort vergrijp waarvoor de jongens zijn opgenomen.

De aantallen zijn er door de commissie per vergrijp bijgeschreven. Het gaat om 304 jongens die in 1883 zijn opgenomen: 28 in verband met bedelarij en landloperij, 253 in verband met diefstal en oplichting en 23 in verband met andere feiten. Vaak gaat het om lichte vergrijpen als het stelen van een appel.

Brief opname Huis van Verbetering en Opvoeding Alkmaar (1884)

Brief van de Officier van Justitie te Heerenveen aan de Speciale Commissie van het Huis van Verbetering en Opvoeding te Alkmaar, waarin hij de opname van Jan Lykeles Brandsma op last van de rechter aankondigt en verzoekt om aan te geven wanneer dat gelegen komt.

Bron: Noord-Hollands Archief

Fragment Parketregisters inzake Jan Lykeles Brandsma (1884) 2

Fragment 2 uit de parketregisters van de Officier van Justitie van de Arrondissementsrechtbank te Heerenveen inzake Jan Lykeles Brandsma (1884).

Bron: Tresoar
 

Inhoud syndiceren